Những người lính biên phòng bên dòng sông A Sáp
Dòng A Sáp được bắt nguồn từ Lào, chảy “bám” theo đường biên giới huyện A Lưới (Thừa Thiên- Huế) và lại trở về đất Lào rồi hòa vào dòng Mê Kông hùng vĩ. Chỉ mấy chục cây số thôi, nhưng dòng sông cũng đủ đong đầy những kỷ niệm cho tình quân dân nơi biên giới này. Trong mỗi câu chuyện tôi được nghe bên dòng sông A Sáp đều có hình bóng người lính biên phòng. Những câu chuyện sẽ còn mãi, như nước dòng sông kia sẽ không bao giờ ngừng trôi.
BĐBP phối hợp với dân quân tuần tra bảo vệ biên giới.
Thượng úy Nguyễn Anh Tuấn, nhân viên cơ khí Tiểu đoàn huấn luyện-cơ động, Bộ đội Biên phòng (BĐBP) Thừa Thiên-Huế là người có nhiều “duyên” với dòng sông A Sáp bởi anh có gần chục năm gắn bó với đồn BP Hồng Chung (xã Hồng Chung, huyện A Lưới). Tháng 12-2000, Trung úy Nguyễn Anh Tuấn, Binh nhất Nguyễn Văn Tính được Ban chỉ huy đồn BP Hồng Chung giao nhiệm vụ dẫn đường cho đoàn khảo sát đường tuần tra biên giới tại khu vực mốc S4- S5. Sau 4 ngày băng rừng, vượt núi, khi trở về thì gặp mưa to. Không muốn mất thêm một đêm ở lại rừng nên cả đoàn quyết định bơi qua sông A Sáp. Khi bơi đến giữa dòng, anh Nguyễn Văn Long (công ty Tư vấn thiết kế Thừa Thiên- Huế), phần thì đã thấm mệt sau chuyến đi rừng, phần do vội vì trời đã tối và nước cũng khá lớn nên đã bị nước cuốn trôi. Anh chỉ kịp kêu lên tiếng “Cứu tôi”. Lúc ấy, Binh nhì Nguyễn Văn Tính bơi trước anh Long một đoạn, nghe tiếng kêu, ngoái lại thấy vậy đã không ngại lao theo dòng nước. Gần 30 phút đánh vật với dòng nước dữ, Binh nhất Nguyễn Văn Tính cũng đưa anh Long dạt được vào bờ. Đó là những ngày cuối quân ngũ của Nguyễn Văn Tính.
Giờ, Trung úy Nguyễn Anh Tuấn, Hồ Văn Hà (nay là Phó đồn trưởng nghiệp vụ đồn BPCK A Đớt), chiến sĩ Lê Xuân Thắng không ai nhớ tên người thợ xây được cứu sống vào đầu mùa mưa năm 2008. Tại khu vực thôn Kăn Te, xã Hồng Thượng, đội công trình đang cố gắng nhanh chóng hoàn thiện cầu A Sáp để phục vụ nhân dân đi lại trong mùa mưa lũ. Một buổi tuối cuối tháng 8-2008, một công nhân ra mố cầu giữa sông cầu để lấy đồ bỏ quên. Ra tới nơi thì nước lũ từ trên thượng nguồn đổ về, nhanh chóng dâng cao khiến anh công nhân đó không thể quay lại bờ. 7h tối, khi buổi xem thời sự của đồn BP Hồng Chung vừa bắt đầu thì có người hớt hải chạy vào báo và yêu cầu giúp đỡ. Rất nhanh chóng, lực lượng BĐBP, công an và dân quân xã chạy đến hiện trường. Trung uý Nguyễn Anh Tuấn, Hồ Văn Hà và Binh nhất Lê Xuân Thắng bơi ra một cồn giữa sông phía trên. Binh nhất Thắng và Trung úy Tuấn buộc Đại úy Hồ Văn Hà vào một sợi dây thừng và thả trôi theo dòng nước. Theo ám hiệu, giật dây 3 lần tức là có thể kéo, Trung úy Tuấn và Binh nhất Thắng cùng các dân quân ra sức kéo. Sau 2 lần hò dô thì bỗng mọi người ngã ngửa về đằng sau vì mất đà. Dây kéo nhẹ hẫng. Càng kéo càng thấy nhẹ. Chợt hiểu ra vấn đề, Trung úy Nguyễn Anh Tuấn chỉ kịp hô “Đứt dây rồi” rồi nhảy xuống sông bơi vào bờ. Mọi người cũng cầm đèn pin chạy dọc theo sông, vừa chạy vừa kêu: “Hà ơi, Hà ơi!”. Mọi người cứ vừa chạy, vừa gọi, mặc kệ sông A Sáp ầm ào. Được chừng một cây số thì nghe tiếng đáp lại: “Chúng tôi ở đây”. Khi nhìn thấy Đại úy Hồ Văn Hà và người công nhân đang thân vẫn buộc vào nhau, tay bám vào hốc tre, tất cả nhảy ào xuống sông, miệng kêu gào sung sướng, nước mắt chảy và tay đấm thùm thụp: “Trơi ơi, cứ tưởng không còn được gặp các anh nữa”.
Nhưng không phải ai cũng may mắn như những con người kể trên. Đã có người lính quân hàm xanh mãi mãi nằm lại với sông A Sáp. Binh nhất Nguyễn Đức Tùng, sinh tại xã Vinh Hưng, huyện Phú Lộc, Thừa Thiên-Huế, là chiến sĩ trạm kiểm soát Nhâm, đồn BP Hồng Thượng. Ngày 4-10-2007, cơn bão số 5 tràn vào các tỉnh miền Trung. Đồn BP Hồng Thượng khẩn trương triển khai phương án phòng, chống mưa bão, lũ quét, sạt lở đất, kiểm tra chằng chống nhà cửa, chuẩn bị vũ khí trang bị và lương thực, thực phẩm sẵn sàng để phòng nước dâng cao, sạt lở đất. Bão tan, Binh nhất Nguyễn Đức Tùng và Phan Viết Nam đi kiểm tra địa bàn thì phát hiện một số bà con bị mắc kẹt bên kia bờ sông A Sáp. Sau khi phát hiện lời kêu cứu của những người đang ở bên kia sông, hai người lính trẻ báo cáo với chỉ huy và xung phong được thực hiện nhiệm vụ giúp dân. Tùng và Nam đã cõng theo lương thực, thực phẩm bơi qua sông để cứu đói khẩn cấp cho những người dân ấy. Mặc dù biết, con sông A Sáp khi no nước sẽ trở nên hung dữ và qua sông lúc này có thể gặp nhiều nguy hiểm. Nhưng chứng kiến những người dân dang phải chịu đói, rét mấy ngày liền do mưa lũ, trong thâm tâm những người lính trẻ không đành lòng. Hai người lính đã vượt sông và chỉ có Binh nhất Phan Viết Nam tới được đích. Binh nhất Nguyễn Đức Tùng đã mãi nằm lại với dòng sông A Sáp. Khi đó, anh vừa tròn 7 tháng tuổi quân, 20 tuổi đời.
Xin kết thúc bài viết này, bằng một câu chuyện mà khi nghe xong, chúng tôi thấy dấy lên trong lòng một niềm tin. Niềm tự hào của người lính trẻ người dân tộc Pa Cô có tên Phạm Huỳnh Thọ (hiện ở Tiểu đoàn Huấn luyện-Cơ động BĐBP Thừa Thiên Huế). Bản Kăn Tôm, xã Hồng Thượng, nơi sinh ra và lớn lên của Phạm Huỳnh Thọ nằm bên bờ sông A Sáp. Tháng 2-2005, nghe tin ở Đăk Rông (Quảng Trị), có một bà mẹ Vân Kiều sinh ra được một bé gái thì bị băng huyết mà chết. Cha đứa trẻ cũng đã mất, theo phong tục cả làng quyết định chôn cô bé theo mẹ. Nghe tin, ông Phạm Huỳnh Đôi và bà Hồ Thị Nghệ (cha mẹ của Binh nhất Phạm Huỳnh Thọ) vội tới “xin nuôi đứa trẻ” nhưng cả làng không đi ngược lại với “ý trời”. Bà Nghệ van xin người già trong khi ông Phạm Huỳnh Đôi chạy đến “cầu cứu” chính quyền. Cuối cùng, em bé cũng được trao cho đôi vợ chồng người Pa Cô sau khi ký bản cam kết có trách nhiệm với đứa trẻ. Đó là chuyện của 7 năm trước, giờ đây, bé Phạm Bích Thảo đã bước vào lớp 1, đã có thể đọc thư của anh trai Phạm Huỳnh Thọ mỗi khi gửi về. Mở ngăn kéo, rút ra một chiếc nơ nhỏ màu hồng, Phạm Huỳnh Thọ nói với chúng tôi: “Tháng đầu tiên nhận phụ cấp, em mua cho Thảo cái cặp này. Con gái nên điệu lắm. Em mới nhập ngũ nên chưa được đi phép. Lần tới được đi phép em sẽ mang về cho Thảo”.
Bài, ảnh: Trúc Hà
